Fal'k, Robert Rafailovič (Roman in offiziellen Dok. seit der Taufe 1909), russ. Maler, Zeichner, Bühnen- und Kostümbildner, *27.10.(8.11.)1886 Moskau, †1.10.1958 ebd. Seit 1909 verh. mit der Malerin Elizaveta Sergeevna Potechina (aus der Ehe geht der Maler Valerij Robertovič F. hervor), 1920 Heirat mit der Malerin Kira Konstantinovna Alekseeva (Tochter des bek. Regisseurs Konstantin Sergeevič Stanislavskij und der Schauspielerin Marija Petrovna Lilina), 1922 Heirat mit der Malerin Raisa Veniaminovna Idel'son (seine Schülerin in Vitebsk), 1939 Heirat mit der Übersetzerin und Pädagogin Angelina Vasil'evna Ščekin-Krotova (†1992), die F.s Werk bewahrte und propagierte.
Fal'k, Robert Rafailovič
F. stammt aus einer jüdischen Juristenfamilie, er wollte urspr. Musiker werden. Stud. in Moskau: 1904-05 im Atelier von Konstantin Fedorovič Juon und Ivan Osipovič Dudin; 1905-12 FS für Malerei, Bildhauerei und Baukunst (mit Unterbrechungen) bei Valentin Aleksandrovič Serov, Abram Efimovič Archipov, Apollinarij Michajlovič Vasnecov, Leonid Osipovič Pasternak und Konstantin Alekseevič Korovin, dort Bekanntschaft mit Il'ja Ivanovič Maškov, Petr Petrovič Končalovskij, Aleksandr Vasil'evič Kuprin, Aristarch Vasil'evič Lentulov und Konstantin Ivanovič Roždestvenskij. Ab 1906 Ausstellungsteilnahme, im Sommer Aufenthalte auf der Krim und in Char'kov. 1910/11 Zeichenlehrer an Elementarschulen und Italienreise. Neben Michail Fedorovič Larionov und Natalija Sergeevna Gončarova Mitbegr. und aktives Mitgl. der Moskauer Künstlergruppe Bubnovyj valet (Karo-Bube; 1911-17, Teiln. aller Ausst.), gleichzeitig mit Kuprin und Lentulov ab 1911 Ausst. bei Mir iskusstva (Welt der Kunst), der er 1917 beitritt (Mitgl. bis 1921). 1918 Mitgl. im von Vladimir Evgrafovič Tatlin geleiteten Moskauer Kollegium für Angelegenheiten der bild. Kunst, 1918-28 Prof. für Malerei an den
G.A. Anisimov (Ed.), Razmyšlenija o živopisi, in: Tvorčestvo 1974(8)16-18; A.V. Ščekin-Krotova (Ed.), R.R. F. Besedy ob iskusstve. Pis'ma. Vospominanija o chudožnike, Mo. 1981; A. Ėmdin (Ed.), R.F. Chudožestvennyj dnevnik, Mo. 2002 (Faks. des Tagebuchs F. 1903-17).
Solo exhibitions:
Moskau: 1924 Tret'jakov-Gal. (K); Cvetkov-Gal. (mit Aleksandr Vasil'evič Ševčenko, Amšej Markovič Njurenberg); 1927 Zentralhaus der Wissenschaftler (K); 1939 Haus der Schriftsteller; Zentralhaus der Kunstschaffenden; 1956 Wohnung von Svjatoslav' Richter; 1958 Ermolaevskij per., Ausst.-Raum der Moskauer Filiale des Künstler-Verb. (
Group exhibitions:
zahlr. ab 1906, u.a. 1906 Rjazan': Gem.-Ausst. (unter dem Pseud. Klaf Trebor) / Moskau: u.a. 1908 Moskovskoe tovariščestvo; 1917 Ausst. jüd. Künstler; 1927 Retr. des Karo-Buben; 1946 Lsch.-Ausst.; 1957 Werke der russ. Kunst von E.19./A. 20.Jh. aus Priv.-Slgn / 1908-10 St. Petersburg und Odesa: Izdebskij-Salon / 1909 St. Petersburg: Salon von S.Makovskij / 1922 Berlin: Erste russ. Kunst-Ausst. / 1924, '28 Venedig: Bienn. / Paris: 1925 WA; 1929 Salon Hirondelle (mit Natan Isevič Al'tman, Sergej Vasil'evič Čechonin, Petr Vladimirovič Vyčegžanin [Pierre Ino]); Salon des Indépendants; 1930 Soc. des Artistes Indépendants; 1930, '31, '34, '35 Salon d'Automne; 1931 Gal. Renaissance: 1940; 1934, '35 Salon des Tuileries; 1935 Salon des Échanges; 1936 Expos. d'Artistes Russes / 1926 Dresden: Internat. Kunst-Ausst. / 1926-27 Charbin, Tokio, Aomori: Sowjet. Kunst / 1927-28 Berlin, Wien, Prag, Stockholm, Oslo, Kopenhagen: 10 Jahre Sowjetmacht / 1928 New York, Philadelphia, Boston, Detroit: Kunst und Kunsthandwerk aus der UdSSR / 1930 Wien: Mod. russ. Kunst; Stockholm, Oslo, Berlin: Erste Ausst. bild. Kunst der UdSSR / 2019 Baku, Heydər Əliyev-Zentrum: Do vostrebovanija / 2020-21 Potsdam, Mus. Barberini: Impressionismus in Russland (K).
Thieme-Becker, Vollmer, and AKL:
Vo2, 1955; Vo5, 1961
Other encyclopedias:
Bauer, GEM III, 1976; Osborne, 1981 (falsches Geburtsjahr); LdK II, 1989 (Lit.); Milner, 1993; Schurr/Cabanne I, 1996 (†1953); DA X, 1996; Bown, 1998; Bénézit V, 1999; Illjustrirovannyj slov. russkogo isk., Mo. 2001
Printed sources:
M.Vološin, Apollon 1911(1); D.Arkin, Russkoe isk. 1923(2-3)21-32; I.Chvojnik, Sovetskoe isk. 1927(3)13-15; A.Besançon, Cah. du monde russe et soviétique 1962(4)568-576; C.Gray, Die russ. Avantgarde der mod. Kunst 1863-1922, Köln 1963; R.Garaudy, Les lettres franç. 1964(1049)13; VSII Sprav. I, 1965; II, 1967; III, 1973; IV, 1975; V, 1981; D.Sarabjanov, Výtvarné umění 1966(1)7-15; Schmidt, 1967; D.Sarab'janov, Russkaja živopis' konca 1900-ch - nač. 1910-ch gg., Mo. 1971, 117-139; M.Mjasina, in: Starejšie sovetskie chudožniki o Srednej Azii i Kavkaze, Mo. 1973, 234-255; D.Sarabjanow, R. F., D. 1974 (mit Selbstzeugnissen F.s); A.Ščekin-Krotova, in: Vospominanija ob Il'e Ėrenburge, Mo. 1975, 218-233; O.S. Prokofiev, Leonardo 9:1976, 320-324; Avtoportret v russkom i sovetskom isk. (K), Mo. 1977; I.Ehrenburg, Menschen, Jahre, Leben, I-III, B. 1978; Moskva-Pariž 1900-1930 (K), Mo. 1981; A.V. Ščekin-Krotova, Novyj mir 1983(10)207-227; ead., Panorama isk. 8:1985, 194-227; G.G. Pospelow, Karo Bube, D. 1985; J.Hlušička, R.F., Praha 1986; Die Maler und das Theater im 20. Jh. (K), Ffm. 1986; D.Sarab'janov, Iskusstvo 1986(10)31-37; A.Kamenski, Lettres soviétiques 1986(334)174-181; id., Ogonek 1988(37)8, Beil. 1-4, 25; M.A. Raškovskaja (Ed.), V poiskach suti iskusstva. Pis'ma R.R. F. k S.N. Durylinu, in: Vstreči s prošlym, vyp. 6, Mo. 1988; A.V. Ščekin-Krotova, R.F. i teatr. Besedy R.R. F. s E.O. Ljubomirskim, in: Chudožnik i zrelišče, Mo. 1990, 268-302; Moskovskie chudožniki. 20-30-e gody (K), Mo. 1991; A.D. Sarab'janov (Ed.), Neizvestnyj russkij avangard v muzejach i častnych sobranijach, Mo. 1992; Severjuchin/Lejkind, 1992; Agitation zum Glück. Sowjet. Kunst der Stalinzeit (K Documenta-Halle Kassel), Bremen 1994; S.T. Goodman (Ed.), Russian Jewish artists in a c. of change, 1890-1990 (K The Jewish Mus. New York), M./N.Y. 1995; E.Kovtun, Russkij avangard 1920-1930-ch gg., StP. 1996; T.M. Levina, R.F., Mo. 1996; M.V. Zolotova (Ed.), R.F. v Pariže, in: Vstreči s prošlym, vyp. 9, Mo. 2000, 340-357; A. Ėmdin (Text), R.F. Ėskizy kostjumov k spektaklju Goset "Putešestvie Veniamina Tret'ego", Mo. 2001; Wilhelmi, 2001; Die russ. Avantgarde und Paul Cézanne (K Hamm), Bönen 2002; Y.Petrova (Ed.), A time to gather. Russian art from foreign private coll. (K), StP. 2007; E.F. Kovtun u.a., Avangard, ostanovlennyj na begu, Le. Le. 1989
Falk, Robert Rafailowitsch, sowjet. Maler, †1958. Lit.: Vollmer, 2. - Tagebuch (Wien), 14 (1959) Nr 2 p. 1, m. Abb.